Nima uchun va qachon qaytarilmaydigan chiptalarni xarid qilish foydali?
Qaytarilmaydigan chiptalar arzon va qulay variant bo‘lishi mumkin, ammo ular bilan bog‘liq xavflarni ham yodda tutish kerak. Ushbu maqolada bunday chiptalarni qachon xarid qilish, qanday holatlarda qaytarish mumkinligi haqida to‘liq ma’lumot beramiz.
Ba'zan qaytarilmaydigan chipta pulini qaytarish mumkin bo‘ladi, ammo buning uchun jiddiy sabab bo‘lishi zarur.
Qaytarilmaydigan chiptalar nima?
Ularning nomidan ham ko‘rinib turibdiki, bunday chiptalarni qaytarish yoki almashtirish mumkin emas. Bu yo‘lchilar tomonidan bekor qilishdan keladigan zararlarni oldini olish uchun aviakompaniyalar va boshqa transport kompaniyalari tomonidan qo‘llaniladi. Shu sababli, qaytarilmaydigan chiptalar narxi odatdagidan pastroq bo‘ladi.
O‘zbekiston bozorida ham xuddi shunday tizim mavjud bo‘lib, u sayohatchilarga byudjetli va tejamkor sayohat imkoniyatini taqdim etadi.
Qaytarilmaydigan chipta variantlari, masalan, samolyotlar uchun keng qo‘llaniladi. Temir yo‘l va avtobus chiptalarida esa bu turdagi cheklovlar kamroq uchraydi va ko‘p hollarda chiptalarni qaytarish mumkin.
Qachon qaytarilmaydigan chipta sotib olish maqsadga muvofiq?
Agar siz sayohatingiz aniq va qat’iy bo‘lsa, qaytarilmaydigan chipta sotib olish foydali bo‘ladi. Quyidagi holatlarda bunday chipta yaxshi tanlov:
- Safaringiz rejalashtirilgan va o‘zgarmas.
- Sayohatingiz uchun boshqa odamlarning qarorlari yoki holatlari ta’sir qilmaydi.
- Ta’tilda bo‘lish vaqtingiz aniq va kafolatlangan.
- Hujjatlaringiz va vizangiz tayyor va muammosiz.
Shuningdek, samolyotga yuk tashish qoidalarini ham diqqat bilan o‘rganing. Ba’zan qaytarilmaydigan chipta faqat qo‘l yuki bilan sayohat qilish imkonini beradi, yuk uchun qo‘shimcha to‘lov talab qilinishi mumkin. Bu esa iqtisodiy foydani kamaytirishi mumkin.
Agar safaringizda noma’lum yoki o‘zgaruvchan omillar bo‘lsa, masalan:
- Viza hali rasmiylashtirilmagan.
- Sog‘liq yoki oilaviy holatlar sababli safaringiz o‘zgarishi mumkin.
- Mehnat ta’tilingiz hali tasdiqlanmagan.
Shunda qaytariladigan chipta sotib olish yaxshiroq, chunki bu pul yo‘qotish xavfini kamaytiradi.
Qaytarilmaydigan chipta qanday aniqlanadi va qanday qaytariladi?
Chipta qaytarilmaydiganligini qanday aniqlash mumkin?
Chipta ustida odatda quyidagi yozuvlar bo‘ladi:
- "Non-refundable" yoki "no-show" — chipta qaytarilmaydi.
- "Changes not permitted" — chipta almashtirilmaydi.
- "Changes any time charge" bilan ko‘rsatilgan summa — chipta faqat ko‘rsatilgan to‘lov evaziga almashtiriladi.
- "Name change not permitted" — chipta egasining ismi o‘zgartirilmaydi.
Ko‘pgina arzon aviakompaniyalar bunday tariflarni qo‘llaydi. Masalan, O‘zbekiston havo yo‘llari va boshqa aviakompaniyalarda qaytarilmaydigan chipta variantlari mavjud.
Qanday qilib qaytarilmaydigan chiptani qaytarish mumkin?
Qaytarilmaydigan chipta qonuniy ravishda qaytarilmaydi, ammo quyidagi holatlarda pulni qaytarish mumkin:
Favqulodda vaziyatlar (fors-major)
Agar siz yoki safaringizdagi shaxs kasallansa, yaqinlaringizdan biri vafot etsa, sayohatni bekor qilishga to‘g‘ri kelsa, chipta pulini qaytarish uchun aviakompaniyaga iloji boricha tezroq murojaat qiling. Buni elektron pochta orqali amalga oshiring va qo‘ng‘iroq qilib tasdiqlang.
Quyidagi hujjatlarni tayyorlang:
- Kasallik haqida tibbiy ma’lumotnoma, shifoxonaning rasmiy shtamplari bilan.
- Aeroport tibbiyot punktidan berilgan ma’lumotnoma.
- Oila a’zosi vafoti guvohnomasi va oila aloqasini tasdiqlovchi hujjat.
So‘ngra ariza va hujjatlarni aviakompaniya manziliga yuboring va qarorni kuting.
Aviakompaniya tomonidan qilingan o‘zgartirishlar
Agar parvoz bekor qilingan, kechikkan yoki joy topilmagan bo‘lsa, siz moliyaviy kompensatsiya talab qilish huquqiga egasiz. Bunday vaziyatlarda aviakompaniya tomonidan berilgan hujjatlar va xarajatlarni tasdiqlovchi cheklarni yig‘ib, ariza bilan murojaat qilishingiz lozim.
Masalan, davlat tomonidan uchish taqiqlangan mamlakatlarga parvozlar bekor qilinganida ham chiptalar qaytarilishi kafolatlanadi.
Qisman pulni qaytarish imkoniyati
Ba’zi chiptalar, masalan, "Changes any time charge" bilan belgilanganlar, qo‘shimcha to‘lov evaziga qaytarilishi yoki almashtirilishi mumkin. Bunda to‘lov miqdori parvozga qolgani vaqtdan kelib chiqib oshishi mumkin. Buning uchun aviakompaniya xizmat ko‘rsatish markaziga murojaat qiling.
Shuningdek, ayrim holatlarda xizmat haqining, yoqilg‘i yig‘imining va boshqa soliqlarni qaytarib olish mumkin. Ammo qaytarilmaydigan tariflarda bunday soliqlar odatda qaytarilmaydi.
Qaytarilmaydigan chiptalarni temir yo‘l safarlari uchun sotib olish va qaytarish
Temir yo‘l chiptalarida qaytarilmaydigan tariflar haqida kassadan so‘rashingiz mumkin. RZD saytida bunday chiptalar maxsus belgi bilan ko‘rsatiladi.
Temir yo‘l chiptalarini ham qaytarish mumkin, agar:
- Siz yoki siz bilan birga safarga chiqishi kerak bo‘lgan shaxs kasallangan bo‘lsa.
- Oila a’zosi vafot etgan bo‘lsa.
- Poyezd bekor qilingan, kechikkan yoki joy topilmagan bo‘lsa.
Sayohat sanasidan boshlab 5 kun ichida stantsiya kassasiga murojaat qilib, tegishli hujjatlarni taqdim etishingiz lozim.
Siz Huquq bo'yicha eng so'nggi yangiliklar va aktual voqealarni 05-02-2022 sanasida topdingiz. Maqola sarlavhasi: " Nima uchun va qachon qaytarilmaydigan chiptalarni xarid qilish foydali? " sizga Huquq sohasidagi eng dolzarb va ishonchli ma'lumotlarni taqdim etadi. Har bir yangilik chuqur tahlil qilingan va sizga foydali bilimlar berish uchun tayyorlangan.
Nima uchun va qachon qaytarilmaydigan chiptalarni xarid qilish foydali? haqidagi ma'lumotlar sizga Huquq bo'yicha qarorlaringizni yanada to'g'ri qilishga yordam beradi. Saytimizda yangiliklar doimiy yangilanadi va Jurnalstika standartlariga to'liq javob beradi.


